Akceptacja

Świadome przyjmowanie tego, co jest — nie poddanie się, nie rezygnacja. Bez oceniania i bez prób natychmiastowej zmiany. Punkt wyjścia dla każdej autentycznej transformacji. Patrz też: obecność, uważność.

Cisza wewnętrzna

Stan, w którym uciszają się komentarze umysłu o tym, co dzieje się dookoła. Nie jest to brak myśli — jest to przestrzeń między nimi. Trenowany przez medytację, oddech, ruch.

Medytacja

Systematyczna praktyka kierowania uwagi na konkretny obiekt (oddech, ciało, dźwięk, myśl) i powracania, gdy uwaga ucieka. To trening mięśnia uwagi, nie „opróżnienie głowy”.

Mindfulness

Anglojęzyczne określenie uważności. Zostało spopularyzowane przez Jona Kabat-Zinna w latach 80. jako 8-tygodniowy program MBSR. To samo co uważność, tylko inaczej zapisane.

Obecność

Stan świadomego bycia w tym, co dzieje się tu i teraz. Nie planowanie przyszłości, nie analizowanie przeszłości — kontakt z aktualnym doświadczeniem ciała, oddechu, otoczenia.

Obserwator

Wewnętrzna część świadomości, która zauważa myśli, emocje i wrażenia bez identyfikacji z nimi. „Jestem zły” vs „zauważam złość” — w drugim zdaniu jest obserwator.

Praktyka

Powtarzalna, regularna czynność która ma na celu rozwój konkretnej umiejętności. W kontekście uważności: codzienne 10–30 minut siedzenia w ciszy. Bez praktyki nie ma zmiany.

Skanowanie ciała (body scan)

Technika medytacyjna: świadome przesuwanie uwagi po kolejnych częściach ciała (stopy → łydki → uda…) i zauważanie wrażeń bez oceniania. Najpopularniejsza praktyka dla początkujących.

Uważność

Świadome i bezstronne kierowanie uwagi na to, co dzieje się w danej chwili — w ciele, umyśle, otoczeniu. Nie tylko podczas medytacji — także w jedzeniu, rozmowie, chodzeniu. Synonim: mindfulness.

Zen

Japoński nurt buddyzmu, w którym praktyka medytacji siedzącej (zazen) jest centralna. Wniósł do uważności bezpośredniość, prostotę i sztukę życia codziennego (czajna ceremonia, kaligrafia).